دیدن خون در مدفوع می‌تواند بسیار نگران‌کننده باشد؛ اما هر خونریزی از مقعد به معنی سرطان روده نیست. بواسیر و شقاق مقعد از علت‌های شایع خون روشن هستند. با این حال، در بعضی افراد خونریزی می‌تواند نشانه پولیپ یا سرطان روده بزرگ باشد و نباید بدون بررسی به بواسیر نسبت داده شود.
خون روشن در مدفوع معمولاً از کجا می‌آید؟
خون قرمز روشن معمولاً نشان‌دهنده خونریزی از قسمت‌های انتهایی دستگاه گوارش، به‌ویژه مقعد و روده بزرگ است.
علت‌های شایع عبارت‌اند از:
– بواسیر (هموروئید)
– شقاق مقعد
– پولیپ‌های روده
– بیماری‌های التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو و کرون
– عفونت‌های روده‌ای
– دیورتیکول‌های روده
– سرطان روده بزرگ
از کجا بفهمیم خونریزی به علت بواسیر است؟
در بواسیر معمولاً خون قرمز روشن است و ممکن است روی دستمال توالت، سطح مدفوع یا داخل توالت دیده شود.
خونریزی ممکن است همراه با:
– خارش یا ناراحتی مقعد
– احساس توده در ناحیه مقعد
– خونریزی هنگام دفع، به‌خصوص همراه یبوست
باشد.
اما نکته مهم این است که وجود علائم شبیه بواسیر، سرطان روده را به‌طور قطعی رد نمی‌کند.
چه زمانی خون در مدفوع جدی‌تر است؟
اگر خونریزی همراه با یکی از موارد زیر باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
– کاهش وزن بدون علت
– تغییر جدید و پایدار در عادت دفع
– یبوست یا اسهال جدید و مداوم
– کم‌خونی یا کمبود آهن
– درد مداوم شکم
– مدفوع باریک یا تغییر واضح شکل مدفوع
– سابقه خانوادگی سرطان روده یا پولیپ پیشرفته
– سن بالاتر، به‌خصوص در محدوده سنی غربالگری سرطان روده
در این شرایط ممکن است پزشک کولونوسکوپی را توصیه کند.
آیا خون روشن یعنی سرطان روده؟
خیر.
بسیاری از موارد خون روشن ناشی از بیماری‌های خوش‌خیم مانند بواسیر یا شقاق هستند. اما چون پولیپ‌ها و سرطان روده نیز می‌توانند باعث خونریزی شوند، تشخیص فقط بر اساس رنگ خون امکان‌پذیر نیست.
به‌خصوص اگر خونریزی جدید، تکرارشونده یا همراه با علائم هشدار باشد، باید علت آن مشخص شود.
آیا اگر بواسیر داشته باشم باز هم ممکن است سرطان روده داشته باشم؟
بله.
وجود بواسیر مانع ایجاد پولیپ یا سرطان روده نمی‌شود. بنابراین اگر فردی عوامل خطر یا علائم هشدار داشته باشد، نباید تمام خونریزی را به بواسیر نسبت داد.
آیا کولونوسکوپی همیشه لازم است؟
خیر. تصمیم برای کولونوسکوپی به سن، علائم، مقدار و تکرار خونریزی، سابقه خانوادگی، آزمایش خون و سایر عوامل خطر بستگی دارد.
کولونوسکوپی این امکان را فراهم می‌کند که داخل روده بزرگ به‌طور مستقیم بررسی شود و در صورت وجود پولیپ، در بسیاری از موارد همان زمان برداشته شود.
یک نکته مهم
اگر خون روشن در مدفوع دیده‌اید، خودسرانه آن را بواسیر فرض نکنید.
در بسیاری از افراد علت ساده و قابل درمان است؛ اما در صورت وجود علائم هشدار یا عوامل خطر، بررسی به‌موقع می‌تواند به تشخیص بیماری‌های مهم‌تر در مراحل اولیه کمک کند.
اگر خونریزی جدید، مکرر یا همراه با تغییر عادت دفع، کاهش وزن یا کم‌خونی دارید، بهتر است برای ارزیابی علت آن با متخصص گوارش مشورت کنید.
